ဖိလစ်ပိုင်အလယ်ပိုင်းကို လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ ပြင်းအား ၆.၉ ရှိတဲ့ ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၇ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီး လူပေါင်း ၁၄၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေ ပြိုကျနေတဲ့ အဆောက်အအုံတွေထဲ ဝင်ရောက်နိုင်တာနဲ့အမျှ သေဆုံးသူဦးရေ ထပ်တိုးလာနိုင်တယ်လို့ အရာရှိတွေက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
ဖိလစ်ပိုင် မီးတောင်ဗေဒနဲ့ ငလျင်တိုင်းတာရေးဌာန (Phivolcs) က ငလျင်ပြင်းအားကို ပထမဆုံး ၆.၇ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်ပြင်ခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒတိုင်းတာရေးဌာနကလည်း အစပိုင်းမှာ ၇.၀ လို့ ဖော်ပြခဲ့ပြီးမှ ပြန်လျှော့ချခဲ့ပါတယ်။ ငလျင်ဟာ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက် ည ၉ နာရီ ၅၉ မိနစ်မှာ Bogo မြို့ရဲ့ အရှေ့မြောက်ဘက် ၂၁ ကီလိုမီတာအကွာ၊ မြေအောက် ၅ ကီလိုမီတာ အနက်မှာ လှုပ်ခတ်ခဲ့တာပါ။
Phivolcs က ပင်လယ်ပြင်မှာ အနှောင့်အယှက် အနည်းငယ်ရှိနိုင်တယ်လို့ သတိပေးခဲ့ပြီး Cebu၊ Leyte နဲ့ Biliran မြို့နေထိုင်သူတွေကို ကမ်းရိုးတန်းတွေကို ရှောင်ရှားဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပေမဲ့ ပစိဖိတ် ဆူနာမီ သတိပေးရေးစင်တာကတော့ ဆူနာမီအန္တရာယ် မရှိဘူးလို့ ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။
သေဆုံးသူဦးရေတိုးလာ
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အထိ သေဆုံးသူ ၂၇ ဦးကို အရာရှိတွေက အတည်ပြုခဲ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေက ပြိုကျနေတဲ့ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ အပျက်အစီးတွေကို ရှာဖွေနေတာကြောင့် ဒီအရေအတွက်ဟာ ထပ်တိုးလာဖို့ ရှိနေပါတယ်။
သေဆုံးသူတွေထဲက ၉ ဦးဟာ ငလျင်ဗဟိုချက်နဲ့ နီးတဲ့ Bogo မြို့ကဖြစ်ပြီး ကျန်သူတွေထဲမှာ မီးသတ်သမားတစ်ဦး၊ ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးနဲ့ San Remigio မှာ နံရံပြိုကျလို့ ပိမိတဲ့ ကလေးငယ်လေးတစ်ဦး ပါဝင်ပါတယ်။
Medellin မှာလည်း သေဆုံးမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
San Remigio ရဲမှူး Captain Jan Elcid Layug က ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုက “သိသိသာသာကြီး” ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပြီး ကလေးငယ်လေးဟာ သူ့အိမ်ပြိုကျချိန်မှာ အိပ်ပျော်နေခဲ့တာလို့ ထပ်ပြောပါတယ်။
သမိုင်းဝင်ဘုရားကျောင်းများပြိုကျပျက်စီး
ငလျင်ကြောင့် မြောက်ပိုင်း Cebu က သမိုင်းဝင် ဘုရားကျောင်းတွေလည်း ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။ Daanbantayan မှာရှိတဲ့ Archdiocesan Shrine of Santa Rosa de Lima က တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြိုကျခဲ့တယ်လို့ ဘုရားဖူးတွေက ပြောပါတယ်။
Bantayan ကျွန်းမှာဆိုရင် Parroquia de San Pedro Apostol ဘုရားကျောင်းဟာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လှုပ်ခါနေပြီး မျက်နှာစာ အစိတ်အပိုင်းတွေ ပြိုကျနေတာကို ဒေသခံတွေက ရိုက်ကူးခဲ့ပါတယ်။ Bantayan မြို့မှာ နေထိုင်သူ Martham Pacilan က ကျောက်တုံးတွေ ဘုရားကျောင်းကနေ မပြိုကျခင် “အသံကြီးတစ်ခု” ကြားလိုက်ရတယ်လို့ ပြန်ပြောပြပါတယ်။
ဒေသခံတွေရဲ့ပြောပြချက်
ဒေသခံတွေက ငလျင်က ကြောက်စရာကောင်းတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ San Fernando က မီးသတ်သမား Joey Leeguid က ဗီရိုတွေ ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ခါပြီး ဝန်ထမ်းတွေ ခေါင်းမူးနေကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
Bantayan ကျွန်းက ၆၅ နှစ်အရွယ် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရေးသမား Agnes Merza ကတော့ သူ့မီးဖိုချောင်ကြမ်းခင်းကြွေပြားတွေ ကွဲအက်နေပြီး အိမ်နီးနားချင်းတွေ လမ်းပေါ်ကို ပြေးထွက်သွားကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“ကျွန်မတို့ အားလုံး ပြိုကျသွားတော့မလို ခံစားရတယ်။ ကျွန်မရဲ့ ဆယ်ကျော်သက် ကူညီပေးသူတွေက Boy Scouts မှာ သင်ကြားခဲ့ရတဲ့အတိုင်း စားပွဲအောက်မှာ ပုန်းနေကြတယ်” လို့ သူမက AFP ကို ပြောပြပါတယ်။
ပြည်နယ်ရဲ့တုံ့ပြန်မှုနဲ့ဓာတ်အားပြတ်တောက်မှု
Cebu ပြည်နယ်အစိုးရက Bantayan မှာရှိတဲ့ ကျောင်းတစ်ကျောင်းနဲ့ စီးပွားရေးအဆောက်အအုံတစ်ခု အပါအဝင် ပြိုကျနေတဲ့ အဆောက်အအုံတွေအပြင် ပျက်စီးသွားတဲ့ ကျေးရွာလမ်းတွေကိုလည်း အစီရင်ခံခဲ့ပါတယ်။ ညနှောင်းပိုင်းမှာ လှုပ်ခဲ့တာကြောင့် လူသေဆုံးမှု နည်းပါးခဲ့တယ်လို့ အရာရှိတွေက မှတ်ချက်ပြုခဲ့ကြပါတယ်။
National Grid Corp. က ငလျင်ကြောင့် ဓာတ်အားလိုင်းတွေ ပြတ်တောက်ပြီး ဓာတ်အားတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြတ်တောက်သွားခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Pamela Baricuatro က လူတွေကို စိတ်အေးအေးထားကြဖို့၊ ပွင့်လင်းနေရာတွေမှာ နေထိုင်ကြဖို့၊ မတည်ငြိမ်တဲ့ နံရံတွေနဲ့ ဝေးဝေးနေပြီး နောက်ဆက်တွဲငလျင်လှုပ်ခတ်မှုတွေအတွက် ပြင်ဆင်ထားကြဖို့ တိုက်တွန်းပြီး အွန်လိုင်းကနေ တိုက်ရိုက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Bogo မြို့က ဆေးရုံတွေမှာ လူနာတွေ ပြည့်ကျပ်နေတာကြောင့် Capitol က ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့တွေနဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေကို စေလွှတ်ခဲ့ရပါတယ်။ Malacañang က ကူညီထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းတွေ ကတိပေးထားပြီး သူမကိုယ်တိုင် ထိခိုက်ခံစားရတဲ့နေရာတွေကို သွားရောက်ကြည့်ရှုမယ်လို့ Baricuatro က ပြောပါတယ်။
Phivolcs ကတော့ နောက်ဆက်တွဲငလျင်လှုပ်ခတ်မှု ၂၈၀ ကျော်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
ဖိလစ်ပိုင်၏ငလျင်ဒဏ်ခံရမှု
ငလျင်ပညာရှင်တွေက ပစိဖိတ် “မီးကွင်း” ပေါ်မှာ တည်ရှိတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ငလျင်အလှုပ်ဆုံး နိုင်ငံတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ ပြည်သူတွေကို သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ငလျင်အများစုက အားပျော့ပေမဲ့ အပျက်အစီးများတဲ့ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုတွေကတော့ ကြိုတင်သတိမပေးဘဲ လှုပ်ခတ်တတ်ပါတယ်။
