ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့သာ သက်ဆိုင်တယ်လို့ အဓိကအားဖြင့်တော့ မြင်ကြတာများပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ ပိုပြီးရှုပ်ထွေးတဲ့ ကိစ္စတွေ ရှိနေပါတယ်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO-NCA/S) ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာ ပြောတာက “ရွေးကောက်ပွဲက လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ မပတ်သက်ဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲက နိုင်ငံရေးပါတီနဲ့ပဲ ဆိုင်တယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီကပဲ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ ဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံရေး ပါတီတွေကို ကချင်မှာလည်း ကချင်နိုင်ငံရေးပါတီတွေ ရှိပါတယ်။ သူတို့အနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ပုံသဏ္ဍန်အရ သူတို့ လုပ်နိုင်ကိုင်နိုင်၊ သွားနိုင်လုပ်နိုင်တယ်ဆိုရင် ဒါကတစ်ဖက်တစ်လမ်းပေါ့လေ။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အဆင့်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်” တဲ့။
ဒီအမြင်က ရွေးကောက်ပွဲရဲ့ အခြေခံသဘောတရားအရ မှန်ကန်ပါတယ်။
လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလုပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ နယ်ပယ်ကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တာမျိုး မလုပ်သင့်ဘူးပေါ့။
မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် နိုင်အောင်မငေးရဲ့ “ကျနော်တို့ပါတီက လက်နက်ကိုင်လမ်းစဥ်ကို ခံယူထားတယ်၊ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ကျနော်တို့ပါတီနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့လုပ်ငန်းစဥ်မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကို ထောက်ခံတာ ကန့်ကွက်တာ ဘာမှမပြောလိုဘူး” ဆိုတဲ့ သဘောထားက ပိုပြီး လက်တွေ့ကျပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထောက်ခံခြင်းအစား ကိုယ့်လမ်းကြောင်းအတိုင်းပဲ ဆက်သွားမယ်ဆိုတဲ့ သဘောက အငြင်းပွားစရာတွေကို ရှောင်ရှားပြီး ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို ပိုပြီးအာရုံစိုက်ရာရောက်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ KIA, RCSS, SSPP, TNLA လို အဖွဲ့အစည်းတချို့က ရွေးကောက်ပွဲကို တိုက်ရိုက်ဆန့်ကျင်ကြောင်း မပြောဆိုတာက ပိုပြီးစိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါတယ်။
ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်နေသူ ဦးခွန်းဆိုင်က “ရွေးကောက်ပွဲတွေဟာ ပါတီတွေကိစ္စဖြစ်တယ်။ ဒီပါတီတွေကိစ္စမှာ EAO တွေ သို့မဟုတ် ERO တွေက ပါဝင်ဖို့ မရှိဘူးပေါ့။ သို့သော်လည်း တစ်ဖက်ကလည်း သူတို့မြင်တာက ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ရင် လွှတ်တော်ထဲမှာ အမတ်တွေပေါ်လာမယ်။ အမတ်တွေပေါ်လာရင် ဥပဒေပြုတာတွေ ရှိလာမယ်။ ဥပဒေပြုတာတွေ ရှိလာရင် ကိုယ် လိုလားတဲ့ ဥပဒေမျိုးဖြစ်အောင် အားလုံးနဲ့ သင့်သင့်မြတ်မြတ် ဆက်ဆံဖို့ လိုတယ်လို့ မြင်ပါလိမ့်မယ်။ ဘာလို့လဲဆို သူတို့အရင်တုန်းက အတွေ့အကြုံ ရှိခဲ့ဖူးတာကို။ ၂၀၁၀ တုန်းကနေစပြီး ဖြစ်လာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေဆို သူတို့ ဘာသိဘာသာ နေတဲ့အခါကြတော့ လွှတ်တော်ထဲမှာ ဥပဒေပြုတဲ့အခါ တချို့ ဥပဒေတွေက သူတို့ရဲ့ နယ်မြေထဲ မှာ သူတို့ထားရှိတဲ့ သူတို့ဒေသခံ ဥပဒေတွေနဲ့ မတူကြတာတွေရှိတယ်။ အဲဒီမှာ သူတို့ရဲ့ဥပဒေက ဒေသခံပဲ ဖြစ်တဲ့ အတွက် သူတို့ဥပဒေကို တစ်ခါတည်း တစ်နိုင်ငံလုံးဥပဒေက လွှမ်းမိုးသွားတယ်။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီကိစ္စမှာတော့ အဖက်ဖက်နဲ့ သူတို့သင့်မြတ်အောင်ပဲ နေမယ်ပေါ့။ အဲဒါဆိုရင် လွှတ်တော်ဖြစ်လာရင် သူတို့ ဆက်ဆံနိုင်မယ်၊ သူတို့လိုလားတဲ့ ဥပဒေတွေအတွက် ပြောနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ထားပုံရတယ် ” လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။
ဒီအမြင်ကတော့ လက်တွေ့ကျပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်လိုက်ရင် နိုင်ငံရေးအရ ဆက်ဆံရေး တံခါးပိတ်သွားနိုင်ပြီး၊ ကိုယ့်လိုလားတဲ့ ဥပဒေတွေ ပေါ်ပေါက်လာဖို့အတွက် အခွင့်အလမ်း နည်းသွားနိုင်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွေတုန်းက EAO တွေ ဘာသိဘာသာ နေလာခဲ့တဲ့အတွက် လွှတ်တော်ထဲမှာ ဒေသခံဥပဒေတွေနဲ့ မကိုက်ညီတဲ့ ဥပဒေတွေ ထွက်လာခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတဲ့ အတွေ့အကြုံက သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပုံရပါတယ်။
ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကို တိုက်ရိုက်မဆန့်ကျင်ဘဲ အခွင့်အရေးကို စောင့်ကြည့်တာက နိုင်ငံရေးအရ ပိုပြီး ရေရှည်အမြင်ရှိတဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခုလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။
အပစ်ရပ် မဟာမိတ် ၇ ဖွဲ့ရဲ့ ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်မှူးကြီး စောကျော်ညွန့်ရဲ့ အမြင်ကတော့ ပိုပြီးစိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
“နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းအရ ပြည်သူတွေကြားမှာ နိုင်ငံရေးအင်အားစုတွေကြားမှာ အမြင်အမျိုးမျိုးရှိနေတဲ့ ကာလတစ်ခုအောက်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကြောင့် ပြည်သူလူထုတွေ နောက်ထပ် ပဋိပက္ခအသစ်တစ်ခု ထပ်မံကြုံတွေ့ရမှာကို ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှု ရှိပါတယ်” တဲ့။
ဒီစိုးရိမ်ပူပန်မှုက အခြေအမြစ်ရှိပါတယ်။ စစ်ကောင်စီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ တရုတ်နဲ့ ရုရှားလို နိုင်ငံတချို့ရဲ့ ထောက်ခံမှု ရနေပေမယ့် အပစ်ရပ် မဟာမိတ် ၇ ဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစီအစဉ်နဲ့ သွေဖယ်နေတယ်ဆိုတဲ့အချက်က ပြဿနာရဲ့ အရင်းအမြစ်ပါပဲ။
EAO တွေလိုလားတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး မဟုတ်ဘဲ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအောက်ကို ပြန်ရောက်သွားမှာကို စိုးရိမ်တာကလည်း မှန်ကန်တဲ့ စိုးရိမ်မှုပါ။
ဒါကြောင့် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ AD ကလည်း “ရွေးကောက်ပွဲမှာ ယှဉ်ပြိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်ရှင်သန်အောင်လုပ်နေပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ် ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေလို့ သတ်မှတ်တယ်၊ NMSP-AD/RMA အနေနဲ့ကတော့ စစ်ကောင်စီရဲ့ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို နည်းမျိုးစုံနဲ့ ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်သွားမှာပဲ၊ မိမိတို့ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသတွေနဲ့ လှုပ်ရှားရာဒေသတွေမှာ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်တာကို လုံးဝခွင့်မပြုဘူး” လို့ ဆိုပါတယ်။
တကယ်တမ်းတော့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ နိုင်ငံရေးပါတီတွေအတွက်သာ ဖြစ်သင့်ပေမယ့် လက်ရှိ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အခြေအနေမှာတော့ EAO တွေရဲ့ သဘောထားကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲကို လုံးဝဆန့်ကျင်တာက အခြေအနေကို ပိုတင်းမာစေနိုင်ပြီး၊ လုံးဝထောက်ခံတာကလည်း ကိုယ့်ရဲ့ မူဝါဒနဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေကို ပျက်ယွင်းစေနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် EAO တွေအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးအရ ရေရှည်အကျိုးစီးပွားကို ကြည့်ပြီး ဥပဒေပြုရေး လုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်နိုင်ဖို့၊ ကိုယ်လိုလားတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှု လမ်းကြောင်းတွေ ဖွင့်ထားဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
ရွေးကောက်ပွဲကို ဘယ်လိုပဲ သဘောထားပါစေ၊ ပြည်သူတွေအတွက် ပဋိပက္ခအသစ်တွေ ထပ်မဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းဖို့က အဓိက အကျဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
အခုချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့ ဘယ်လို တုံ့ပြန်ကြမလဲဆိုတာက မြန်မာ့အနာဂတ်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
နိုင်ငံရေးအသိဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်းကြံဆမှုတွေ ပိုပြီးလိုအပ်တဲ့ အချိန်ပါပဲ။
*ကျေးဇူးတင်ပါတယ်….
