ဟိုးအရင်တုန်းက လယ်ကွင်းကျယ်ကြီးတွေထဲမှာ လယ်သမားကြီးတစ်ယောက်က “ဇဵု… တပ်…” လို့ အော်လိုက်တာနဲ့ ကျွဲနွားတွေက ဘယ်ညာခွဲခြားသိပြီး လယ်ထွန်ကြတဲ့ မြင်ကွင်းဟာ မြန်မာပြည်အပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ ရိုးရာပုံရိပ်တစ်ခုပါပဲ။
ဒီ “ဇဵုတပ်” (Jay Top) ဆိုတဲ့ စကားလုံးလေးဟာ မွန်လူမျိုးတွေရဲ့ နှစ်ထောင်ချီသမိုင်း၊ လယ်ယာယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဉာဏ်ပညာကို သယ်ဆောင်လာတဲ့ သင်္ကေတတစ်ခုလို့တောင် ဆိုရမှာပါ။
“ဇဵု” (Jay) က ဘယ်၊ “တပ်” (Top) က ညာ
မွန်ဘာသာစကားအရ “ဇဵု” (Jay) ဆိုတာ ဘယ်ဖက်ကို လှည့်ခိုင်းတာဖြစ်ပြီး “တပ်” (Top) ကတော့ ညာဖက်ကို ညွှန်ကြားတာပါ။
ဒီစကားလုံး နှစ်လုံးတည်းနဲ့ပဲ မွန်လယ်သမားတွေဟာ ကျွဲနွားအစုလိုက်အပြုံလိုက်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းမောင်းနှင်နိုင်ခဲ့ကြတယ်။
ဒီလိုနဲ့ ဒီစကားလုံးက လယ်ကွင်းထဲကနေ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းထဲကိုပါ ရောက်လာပြန်ရော။
တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ကိစ္စတစ်ခုမှာ ဇဝေဇဝါဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်ညာမခွဲတတ်ဘူးဆိုရင် “အင်း… သူက ‘ဇဵုတပ်’တောင် မခွဲတတ်ဘူး” ဆိုပြီး နှိမ့်ချပြောဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လာခဲ့တယ်။
မြန်မာပြည်ထဲက အခြားဒေသတွေမှာရော?
မွန်တွေရဲ့ “ဇဵုတပ်” လိုပါပဲ။ မြန်မာပြည်ရဲ့ အခြားဒေသတွေမှာလည်း ကိုယ်ပိုင်အသံညွှန်ကြားချက်တွေ ရှိကြတယ်။
အထူးသဖြင့် မြန်မာအချို့ဒေသတွေမှာတော့ “ဇေလေ… တော့လေ…” ဆိုတဲ့ အသံနဲ့ မောင်းနှင်ကြတာကို ကြားဖူးကြမှာပါ။ “ဇေ” က ဘယ်၊ “တော့” က ညာကို ဆိုလိုတာပါပဲ။ ဒါဟာ ဘာသာစကားတူညီမှုထက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးယဉ်ကျေးမှုရဲ့ တစ်နေရာနဲ့တစ်နေရာ ဆင်တူရိုးမှတ်တွေ ဖြစ်နေတတ်တာကို ပြနေပါတယ်။
အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေမှာကော ဘယ်လိုခေါ်ကြသလဲ?
လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဟာ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင်လုံးမှာ ရှိခဲ့တဲ့အတွက် နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီမှာ ကျွဲနွားမောင်းနှင်တဲ့ ကိုယ်ပိုင်စကားလုံးတွေ ရှိကြပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံ-ထိုင်းလယ်သမားတွေဟာ “ခါ့” (Kwa) ဆိုတဲ့အသံကို ဘယ်သွားဖို့အတွက်၊ “ဟဲ့” (Hae) ဆိုတဲ့အသံကို ညာသွားဖို့အတွက် အသုံးပြုကြပါတယ်။ နောက်ပြီး “ဖယ်” (Pae) ဆိုတဲ့အသံက နောက်ပြန်ဆုတ်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။
လာအိုနိုင်ငံ- လာအိုမှာလည်း ထိုင်းနဲ့ဆင်တူပါတယ်။ “ခါ့” (Kwa) က ဘယ်၊ “ဆဲ” (Sae) လိုမျိုး အသံက ညာကို ညွှန်ကြားတတ်ကြပါတယ်။
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ- ခမာတွေကတော့ “ယော့” (Yot) ဆိုတဲ့အသံကို ဘယ်ဖက်အတွက်၊ “ဟော့” (Hot) ဆိုတဲ့အသံကို ညာဖက်အတွက် အသုံးပြုကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ- ဗီယက်နမ်လယ်သမားတွေကတော့ “ဟိုတ်” (Họt) က ဘယ်၊ “ဒစ့်” (Dịt) က ညာလို့ ခေါ်ဆိုကြပါတယ်။
အာရှတိုက်ကြီးရဲ့ အသံများ
အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်လို လူဦးရေများပြားပြီး စိုက်ပျိုးရေးသမိုင်းရှည်ကြာတဲ့ နိုင်ငံကြီးတွေမှာဆိုရင် ဒေသတွင်းအလိုက် အသံညွှန်ကြားချက်တွေ အင်မတန်များပြားပါတယ်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ- အိန္ဒိယမှာဆိုရင် ဘာသာစကားရာချီရှိပါတယ်။ ဟိန္ဒီဘာသာနဲ့ဆို “ဒါယေ” (Daaye) က ဘယ်၊ “ဂျာယေ” (Jaaye) က ညာလို့ ခေါ်ကြတယ်။ တမီးလ်နာဒူးဒေသမှာဆို (Val) နဲ့ (Soru) ဆိုပြီး ခေါ်ကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။
တရုတ်နိုင်ငံ- တရုတ်ပြည်မှာတော့ အများအားဖြင့် (Yū) ဆိုတဲ့အသံက ဘယ်ကို၊ (Wō) ဆိုတဲ့အသံက ညာကို ညွှန်ကြားတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒေသတိုင်းနီးပါးမှာ ကိုယ်ပိုင်အသံညွှန်ကြားနည်း အနည်းငယ်စီကွဲပြားမှုတွေ ရှိနေတတ်ပါတယ်။
သင်္ကေတတန်ဖိုး
ဒီလိုကမ္ဘာအနှံ့က အသံတွေဟာ မတူညီကြပေမယ့် သူတို့ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကတော့ တစ်ခုတည်းပါပဲ။
ဒါဟာ လူသားတွေရဲ့ စိုက်ပျိုးရေးယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းကြောင်းရဲ့ အခိုင်မာဆုံး သက်သေတွေပါပဲ။
“ဇဵုတပ်” (Jay Top) ဆိုတဲ့ မွန်တို့ရဲ့စကားဟာ ဒီကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး မွန်လူမျိုးတွေရဲ့ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးမှာ ရှိခဲ့တဲ့ အတွေ့အကြုံနဲ့ ဉာဏ်ပညာကို ဖော်ပြနေတာပါ။
ဒီစကားလုံးလေးတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘိုးဘွားတွေ မိရိုးဖလာ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့ရတဲ့ လယ်ကွင်းတွေ၊ သူတို့ရဲ့ ချွေးတွေနဲ့ မွေးဖွားလာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် နောက်တစ်ခါ “ဇဵုတပ်” (Jay Top) ဆိုတဲ့စကားကို ကြားလိုက်ရင် ဒါဟာ မွန်တို့ရဲ့ သမိုင်းနဲ့ယဉ်ကျေးမှုကို ခံစားလိုက်ရတာပါပဲ။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘိုးဘွားတွေ ကျွဲနွားတွေနဲ့အတူ လယ်ကွင်းထဲမှာ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားခဲ့တဲ့ ပုံရိပ်တွေ၊ သူတို့ရဲ့ ဉာဏ်ပညာတွေကို သတိရစေဖို့ပါပဲ။
