“မွန်လူမျိုးပျောက်ကွယ်မည်” ဟူသော စိုးရိမ်မှုအပေါ် သုံးသပ်ချက်

မြန်မာနိုင်ငံသို့ အင်္ဂလိပ်/အမေရိကန် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများ ပထမဆုံး ဝင်ရောက် အခြေချခဲ့ရာဒေသမှာ မွန်ဒေသဖြစ်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း အဘယ်ကြောင့် မွန်လူမျိုးအများစု ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသွားခြင်း မရှိခဲ့သနည်း။

ဤမေးခွန်းသည် မွန်လူမျိုးတို့၏ သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ခေတ်သစ်အထောက်အထားများအပေါ် စိတ်ဝင်စားဖွယ် သုံးသပ်ချက်များဆီသို့ ဦးတည်စေပါသည်။

ဤအချက်ကို ပညာရှင်များ၏ အမြင်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ လေ့လာနိုင်သလို ခေတ်သစ်မွန်ပညာတတ်အလွှာ၏ အခြေအနေနှင့် ကျေးလက်နေ မွန်လူထု၏ လက်တွေ့ဘဝကို ချိန်ထိုးသုံးသပ်ရန်လည်း အရေးကြီးပါသည်။

၁။ သာသနာပြုများနှင့် မွန်လူမျိုးတို့၏ ဘာသာရေး ရပ်တည်ချက်

အမေရိကန်သာသနာပြုဆရာကြီး ယုဒသန် (Adoniram Judson) အပါအဝင် အနောက်တိုင်းသာသနာပြုများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် မွန်ဒေသသည် ၎င်းတို့အတွက် အဓိက အခြေစိုက်ရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

သို့သော် မွန်လူမျိုးတို့သည် နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို အမြစ်တွယ် ခိုင်မာစွာ ကိုးကွယ်ခဲ့သော လူမျိုးဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တကယ်တွင် ဒေသတွင်းသို့ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာကို ဦးစွာ သယ်ဆောင်လာခဲ့သူများမှာ မွန်လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။

ဤသို့ ခိုင်မာသော ဘာသာရေးအုတ်မြစ် ရှိနေခြင်းကြောင့် အခြားတိုင်းရင်းသားအချို့ကဲ့သို့ ဘာသာကူးပြောင်းမှုနှုန်း မြင့်မားခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

သာသနာပြုများ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများကို လက်ခံခဲ့သော်လည်း မိမိတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာတရားကို စွန့်လွှတ်ရန် ဝန်လေးခဲ့ကြသည်။

ထို့ကြောင့် မွန်လူမျိုးအများစု ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်မလာခဲ့ခြင်းမှာ ၎င်းတို့၏ ခိုင်မာသော ဗုဒ္ဓဘာသာ နောက်ခံသမိုင်းကြောင့်ဟု သုံးသပ်နိုင်ပါသည်။

၂။ ပညာတတ်အလွှာ၊ ဘာသာစကားနှင့် “လူမျိုးပျောက်ကွယ်မည်” ဟူသော အမြင်

သို့သော်လည်း အချို့သော မွန်မိသားစုများမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် သာသနာပြုကျောင်းများတွင် ပညာသင်ကြားခွင့် ရရှိခြင်းသည် ထိုခေတ်အခါက အလွန်ကြီးမားသော အခွင့်အရေး ဖြစ်ခဲ့သည်။

မွန်ဖိုးချိုနှင့် သူ၏မိဘများ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ဖြစ်ခဲ့ခြင်းသည် ဤလမ်းကြောင်း၏ နမူနာတစ်ခုဖြစ်သည်။

ဤသို့ဖြင့် အနောက်တိုင်းပညာရေးကို သင်ကြားခွင့်ရခဲ့သော မွန်ပညာတတ်အလွှာတစ်ခု ဖြစ်တည်လာခဲ့သည်။

သို့သော် ၎င်းတို့သည် မွန်စကားပြောသော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် တဖြည်းဖြည်း အဆက်အသွယ်ပြတ်ကာ အင်္ဂလိပ်စာနှင့် မြန်မာစာကိုသာ အဓိကထား အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။

ရလဒ်အနေဖြင့် မွန်ဖိုးချိုကိုယ်တိုင် မွန်စကားမပြောတတ်သကဲ့သို့၊ အခြားသော မွန်ပညာတတ်အချို့သည်လည်း မိမိတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားနှင့် ဝေးကွာသွားခဲ့ကြသည်။

ဤနေရာတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် အချက်မှာ မြို့ပြအခြေစိုက် ပညာတတ်အလွှာမှ ပုဂ္ဂိုလ်အချို့က “မွန်လူမျိုး ပျောက်ကွယ်တော့မည်” ဟု ဟောကိန်းထုတ်သုံးသပ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကိုယ်တွေ့အခြေအနေကို ကြည့်၍ ဤကဲ့သို့ ကောက်ချက်ချခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

သို့သော် ဤအမြင်သည် မွန်လူမျိုးတစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုပါသလော။

၃။ မြို့ပြအမြင်နှင့် ကျေးလက်လက်တွေ့ဘဝ ကွာဟချက်

၁၉၆၀-၇၀ ခုနှစ်များက မွန်ကျေးရွာများ၏ အခြေအနေကို ပြန်ကြည့်လျှင် စာတတ်ပေတတ် ဘွဲ့ရပုဂ္ဂိုလ်မှာ လက်ချိုးရေ၍ ရနိုင်ပါသည်။

ဤသို့ဆိုလျင် အဂႅလိပ်ကိုလိုနီအောက် (၁၉၄၈-၁၉၂၄) လက်ထက်၌ မွန်ပညာတတ်အရေအတွက် ရာခိုင်နှုန်းမည်မျှ ရှိနိုင်မည်ကို မှန်းဆ၍သာ ကြည့်စေချင်သည်။

သို့သော် ခေတ်ပညာတတ်နည်းပါးကြသော ထိုရွာများတွင် မွန်ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုမှာမူ ရှင်သန်လျက်ရှိသည်။ ယနေ့အချိန်အထိ မွန်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းရှိ ကျေးရွာအများအပြားတွင် မွန်ဘာသာစကားကို နေ့စဉ်သုံးစွဲနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် “မွန်လူမျိုးပျောက်ကွယ်မည်” ဟူသော ဟောကိန်းသည် အောက်ပါအချက်များကြောင့် အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်နေသည်-

အကဲဖြတ်သည့် အုပ်စု- ဤအမြင်ကို တင်ပြသူများသည် များသောအားဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဘာသာစကားနှင့် အဆက်ပြတ်နေသော မြို့ပြနေ ပညာတတ် “လက်တစ်ဆုပ်စာ” သာ ဖြစ်နေတတ်သည်။

လက်တွေ့အခြေအနေ- ကျေးလက်ဒေသများတွင် မွန်လူဦးရေ အများအပြားသည် မိခင်ဘာသာစကားကို ရှင်သန်အောင် ထိန်းသိမ်းသုံးစွဲနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။

လူမျိုးတစ်မျိုး၏ အင်အားသည် ပညာတတ်ရာခိုင်နှုန်းထက် နေ့စဉ်ဘဝတွင် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို သုံးစွဲနေသော လူထုအင်အားနှင့် ပိုမိုသက်ဆိုင်ပါသည်။

၄။ သန်းခေါင်စာရင်း၊ အထောက်အထားနှင့် ခေတ်သစ်အမျိုးသားရေး
အင်္ဂလိပ်ခေတ် သန်းခေါင်စာရင်းများ သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းစာရင်းများတွင် မွန်လူဦးရေကို တိကျစွာ သိရှိရန် ခက်ခဲပါသည်။

စာရွက်ပေါ်တွင် ရေးထားတိုင်းလည်း အချက်အလက်အမှန်ဟု မယူဆနိုင်ပါ။ နိုင်ငံရေးအခြေအနေအရ မိမိ၏လူမျိုးကို အမှန်အတိုင်း မဖော်ပြဝံ့ခြင်း၊ စာရင်းကောက်သူ၏ မှားယွင်းမှုများကြောင့် လူဦးရေစာရင်းများသည် အမြဲတမ်း မှန်ကန်တိကျမှု မရှိနိုင်ပါ။

ယခင်ခေတ်တွင်လည်း “ရာမညတိုင်းလုံးဆိုင်ရာ မွန်အဖွဲ့ချုပ်” ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သူအားလုံး မွန်စကားပြောတတ်မည်ဟု ယူဆ၍ မရပါ။ ဗမာနာမည်ရှေ့တွင် “မွန်” ဟု တပ်၍ မွန်အရေး လှုပ်ရှားလာသူများစွာ ရှိနေသော်လည်း ၎င်းတို့၏ မွန်စာပေနှင့် စကားပြောစွမ်းရည်မှာ အကန့်အသတ်ရှိနေတတ်သည်။

ဤသည်မှာ မြို့ပြအခြေပြု အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှု၏ အားနည်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း တစ်ဖက်တွင်မူ မိမိတို့၏မျိုးနွယ်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်လိုသည့် စိတ်ဓာတ်ကို ပြသနေပါသည်။

နိဂုံး

အနှစ်ချုပ်ရလျှင် မွန်လူမျိုးအများစု ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ မကူးပြောင်းခဲ့ခြင်းမှာ ခိုင်မာသော ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ အခြေခံကြောင့် ဖြစ်သည်။

ပညာတတ်အလွှာအချို့ ဘာသာစကားနှင့် အဆက်ပြတ်သွားခြင်းကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော “မွန်လူမျိုးပျောက်ကွယ်မည်” ဟူသည့် စိုးရိမ်မှုသည် မြို့ပြအခြေစိုက် အမြင်တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး ကျေးလက်ဒေသများရှိ မွန်လူထု၏ ရှင်သန်မှုကို ထင်ဟပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။

မွန်လူမျိုး၏ အနာဂတ်သည် စာရင်းအင်းအချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ပညာတတ်အုပ်စုငယ်လေး၏ အခြေအနေပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ကျေးလက်တောရွာများတွင် မိခင်ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို နေ့စဉ်ထိန်းသိမ်းရှင်သန်နေသော လူထုအများစု၏ အင်အားပေါ်တွင် အဓိက တည်မှီနေသည်ဟု သုံးသပ်ရပါမည်။

• ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။