ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ ကိုယ့်မြန်မာပြည်သား ညီအစ်ကို မောင်နှမတို့အတွက် ဒီတစ်ပတ်မှာတော့ သင်ခန်းစာယူစရာ သတင်းတစ်ခုကို ဝေမျှချင်ပါတယ်။

ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ နာမည်ကြီး ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားကျွန်းဖြစ်တဲ့ ခိုဖန်ဂန်မှာ မြန်မာအလုပ်သမားအမျိုးသမီးနှစ်ဦး အဖမ်းခံလိုက်ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်ပါ။ ဒီအဖြစ်အပျက်က ကျွန်တော်တို့ကို ဘာတွေ သတိပေးနေသလဲဆိုတာ ကြည့်လိုက်ကြရအောင်။

ဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲ?

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့က ခိုဖန်ဂန်၊ Pantip Market နားက ဆေးခြောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်ကို ထိုင်းခရီးသွားရဲတွေက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပါတယ်။

အဲ့ဒီဆိုင်က ဆေးခြောက်ရောင်းချခွင့်လိုင်စင်ယူထားပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ ခရီးသွားတွေကို တရားမဝင် “ရှီရှား” (တူရကီဆေးတံ) ရောင်းချတဲ့ ဘားတစ်ခုအဖြစ် တိတ်တိတ်လေး ဖွင့်လှစ်နေတာပါ။ ဒီလိုလုပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ တိုင်ကြားချက်တွေရလို့ ရဲတွေက ဝင်ဖမ်းလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

အဲ့ဒီအချိန်မှာ ဆိုင်ထဲမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးနှစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အသက် (၄၁) နှစ်အရွယ် မစန္ဒာဝင်းနဲ့ အသက် (၂၈) နှစ်အရွယ် မသန္တာတို့ကို ရဲတွေက တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

စာရွက်စာတမ်း အပြည့်အစုံရှိပေမယ့် ဘာလို့အဖမ်းခံရတာလဲ?

ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံးအချက်က သူတို့နှစ်ယောက်စလုံးဟာ တရားဝင်ပတ်စပို့ (Passport) နဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအထိ သက်တမ်းရှိတဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်လက်မှတ် (Work Permit) “ပန်းရောင်ကတ်” အပြည့်အစုံ ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ တရားဝင်အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်နေတာပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ သူတို့ အဖမ်းခံရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ –

1. ခွင့်ပြုချက်မရှိတဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်မှု: သူတို့ရဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်လက်မှတ်မှာ ခွင့်ပြုထားတဲ့ အလုပ်အမျိုးအစားနဲ့ လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေတဲ့ ရှီရှားဘားက ဝန်ဆောင်မှုအလုပ်ဟာ ကိုက်ညီမှုမရှိတာကြောင့်ပါ။ ဒါဟာ ထိုင်းဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်တဲ့အချက် ဖြစ်ပါတယ်။
2. တရားမဝင်ပစ္စည်း ရောင်းချရာမှာ ပါဝင်မှု: ရှီရှားဆိုတာ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အကောက်ခွန်စည်းကြပ်မှုတွေ၊ ကန့်သတ်မှုတွေရှိတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုပါ။ အခွန်မဆောင်ဘဲ ခိုးသွင်းလာတဲ့ ရှီရှားပစ္စည်းတွေကို ရောင်းချတဲ့နေရာမှာ ပါဝင်ကူညီလုပ်ကိုင်မိတဲ့အတွက် “အကောက်ခွန်မရှင်းလင်းထားသော ကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းချမှုကို ဖုံးကွယ်ခြင်း” ဆိုတဲ့ ပုဒ်မနဲ့ပါ တရားစွဲခံရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အလုပ်သမားတွေရဲ့ အခြေအနေ

စစ်ဆေးမေးမြန်းချိန်မှာ မစန္ဒာဝင်းတစ်ယောက် မျက်ရည်တွေကျခဲ့ပါတယ်။ အရင်ကလည်း ဒီလိုအဖမ်းခံရဖူးပြီး မြန်မာပြည်ပြန်ပို့ခံရမှာကို အရမ်းစိုးရိမ်နေခဲ့လို့ပါ။ ရဲအရာရှိတွေကတောင် သူ့ကို အရင်ဆုံး နှစ်သိမ့်ပေးခဲ့ရတယ်လို့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

မစန္ဒာက ဒီဆိုင်မှာ အလုပ်ဝင်တာ ၄ လရှိပြီဖြစ်ပြီး တစ်ပတ်ကို ထိုင်းဘတ် ၃၀၀၀ ရပါတယ်။ သူ့အလုပ်ကတော့ ဧည့်သည်တွေအတွက် ရှီရှားဆေးတံပြင်ပေးတာ၊ မီးသွေးမွှေးပေးတာ၊ ရေနဲ့ အစားအသောက်တွေ ချပေးတာနဲ့ ဆိုင်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရတာပါ။

မသန္တာကတော့ ငွေရှင်းကောင်တာမှာ တာဝန်ယူပြီး အော်ဒါကောက်၊ ပိုက်ဆံရှင်းတဲ့အလုပ်ကို လုပ်ပါတယ်။ သူတို့နှစ်ယောက်စလုံးဟာ ဆိုင်ကိုပိုင်တဲ့ ရုရှားလူမျိုး သူဌေးနဲ့ တစ်ခါမှမတွေ့ဖူးဘဲ နေ့စဉ်ရောင်းရငွေတွေကို ဘဏ်အကောင့်ကနေတဆင့် လွှဲပေးရတယ်လို့ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆိုင်ဟာ တစ်နေ့ကို ဘတ် ၁၀,၀၀၀ ကနေ ၁၅,၀၀၀ ကြား ဝင်ငွေရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်ကနေ ကျွန်တော်တို့ ဘာသင်ခန်းစာယူသင့်လဲ?

ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ ထိုင်းရောက် မြန်မာအလုပ်သမားတွေအတွက် အရေးကြီးတဲ့ သတိပေးခေါင်းလောင်းသံတစ်ခုပါပဲ။

• တရားဝင်အထောက်အထားရှိရုံနဲ့ မပြီးပါ: ကိုယ့်မှာ ပတ်စပို့၊ ဗီဇာ၊ ဝေါ့ပါမစ် အပြည့်အစုံ ရှိနေတာက ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ ပထမအဆင့်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။
• လုပ်ငန်းရဲ့ တရားဝင်ဖြစ်မှုကို စစ်ဆေးပါ: ကိုယ်လုပ်မယ့် အလုပ်ရှင်ရဲ့ လုပ်ငန်းဟာ တရားဝင်လိုင်စင်အပြည့်အစုံနဲ့ ဥပဒေနဲ့အညီ လုပ်ကိုင်နေတာ ဟုတ်မဟုတ် သိထားဖို့လိုပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆေးခြောက်ဆိုင်၊ ဘား၊ ကလပ်လို “မီးခိုးရောင်နယ်မြေ” (Grey Area) မှာရှိတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို ပိုသတိထားသင့်ပါတယ်။
• ကိုယ့် Work Permit နဲ့ ကိုက်ညီရဲ့လား: ကိုယ့်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်လက်မှတ် (Work Permit) မှာ “စက်ရုံအလုပ်သမား” လို့ ခွင့်ပြုထားပြီး လက်တွေ့မှာ “စားပွဲထိုး”၊ “ငွေရှင်းကောင်တာ” အလုပ်တွေ သွားလုပ်မိရင် ဒါဟာ ဥပဒေနဲ့ မညီညွတ်ပါဘူး။ အဖမ်းခံရနိုင်ပါတယ်။
• မသိဘူးလို့ ငြင်းလို့မရပါ: “ဒါတွေက တရားမဝင်မှန်းမသိဘူး၊ သူဌေးခိုင်းလို့လုပ်တာ” ဆိုပြီး ငြင်းဆန်တာဟာ ဥပဒေရှေ့မှာ အရာမရောက်ပါဘူး။ တရားမဝင်လုပ်ငန်းမှာ ပါဝင်လုပ်ကိုင်မိရင် ကိုယ်တိုင်ပါ တရားခံဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အလုပ်အသစ်မဝင်ခင်မှာ ကိုယ်လုပ်ရမယ့် အလုပ်အကြောင်း၊ လုပ်ငန်းရဲ့ တရားဝင်ဖြစ်မှုအကြောင်းကို သေချာစုံစမ်းမေးမြန်းဖို့ အထူးအရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အခွင့်အရေးနဲ့ လုံခြုံဘေးကင်းမှုကို ကိုယ်တိုင်ပဲ ကာကွယ်ရမှာဖြစ်ကြောင်း ဒီဖြစ်ရပ်လေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး သတိပေးတိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။
Source- Khaosod English News